امین محقق | 2014.08.23

دوج کوین (DogeCoin)، رمز ارزی که از یک شوخی شروع شد!

دوج کوین (DogeCoin)، رمزارزی که حول یک میم (meme) شکل گرفت، با داشتن جامعه‌ای فعال در فضای اینترنت، از پتانسیل خود برای ترویج الگوهای فرهنگی و رفتاری استفاده می‌کند. این رمز ارز، با توییت‌های افراد سرشناسی چون ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد در جهان و ستاره هیپ هاپ، اسنوپ داگ، همچنان به جلب توجه اذهان عمومی ادامه می‌دهد.

تاریخ آخرین به‌روزرسانی این مقاله: فروردین ۱۴۰۰

در پی این توییت‌ها، قیمت دوج کوین در تاریخ 8 فوریه با رشد چشمگیر و رسیدن به قیمت 0.0837 دلار، بالاترین قیمت تمام دوران خود را تجربه کرد. این دارایی دیجیتال در حال حاضر در رتبه‌بندی سایت Coinmarketcap به لحاظ ارزش بازاری در رتبه پانزدهم در بین تمام رمز ارزهاست. در ماه ژانویه به واسطه حمایت گروه‌های شبکه اجتماعی Reddit، در کنار سهام شرکت GameStop و چند شرکت دیگر، دوج کوین نیز در حدود 600 درصد افزایش یافت.

هنوز بسیاری از افراد فکر می‌کنند دوج کوین سرمایه‌گذاری خوبی است و می‌تواند آن‌ها را پولدار کند. در یک‌ سال اخیر بسیاری از افراد که در سراسر جهان در خانه‌های خود در قرنطینه به سر می‌برند و از بازارهای مالی سنتی به ستوه آمده‌اند، وجوه خود را وارد صنعت رمز ارز‌ها کرده‌ و بخشی از زمان خود را به معامله روزمره اختصاص می‌دهند. این مهاجران بازارهای سنتی که اغلب شناخت کمی هم از فضای رمز ارز دارند، پول‌های خود را حتی در یک کوین شوخی(!) که یک مهندس نرم‌افزار در سال 2013 در یک عصر کسل‌کننده طراحی کرد، سرمایه‌گذاری می‌کنند.

پیشنهاد مطالعه: 10 رمزارز برتر برای سرمایه‌گذاری در سال 2021

ویژگی‌های منحصربه‌فرد، حمایت افراد سرشناس از این رمز ارز و همچنین رشد چشمگیر قیمت آن، ما را بر آن می‌دارد که به بررسی دوج کوین بپردازیم. ابتدا نگاهی به شکل‌گیری رمز ارز دوج کوین می‌اندازیم.

دوج کوین چگونه شکل گرفت؟

رمز ارز دوج کوین در سال 2013 در ابتدا به عنوان یک شوخی دو مهندس با صنعت رمز ارزها مطرح شد. بیلی مارکوس، مهندس شرکت غول IBM و جکسون پالمر، مهندس شرکت Adobe، تا قبل از ترکیب دو پدیده‌ی مشهور سال 2013، یعنی بیت کوین و میم دوج (Doge meme)، حتی همدیگر را ملاقات نکرده بودند. این ترکیب منجر به ساخت دوج کوین شد.

میم دوج (Doge meme)، که در سال 2013 به یک‌باره محبوبیت بسیاری کسب کرد، یک عکس از یک سگ نژاد شیبا اینو (Shiba Inu) بود که افکار طنز تک یا دو کلمه‌ایِ او با طرح‌های کمیک (Comic) بر روی عکس نوشته شده بود. هواداران دوج کوین خود را Shibe خطاب می‌کنند و حتی زبانی اختصاصی برای ارتباط دارند. این زبان روزبه‌روز درحال وسعت یافتن است. برای مثال در وب‌سایت dogr.io می‌توانید از این واژه‌ها خلق و به زبان جذاب جامعه دوج کوین اضافه کنید.

دوج کوین چگونه شکل گرفت؟

زمانی که مارکوس درحال برنامه‌نویسی پول دیجیتالی خود براساس کد منبع بیت کوین بود، جکسون پالمر که با پیشرفت‌های دارایی‌های دیجیتال آشنا شده بود، با طنز خاصی این مطلب را توییت کرد: «سرمایه‌گذاری در دوج کوین؛ کاملا مطمئن باشید که کار بزرگی است!». پالمر یک هفته بعد سایت Dogecoin.com را راه‌اندازی کرد.

بیلی مارکوس که با مشاهده هجمه افراد به بیت کوین و عبور قیمت بیت کوین از 1000 دلار از پول دیجیتال خود ناامید شده بود، از پالمر درخواست کرد که به پولی کردن این ایده سرگرم‌کننده فکر کند. وی حتی منتظر پاسخ نماند و شروع کرد به بازنویسی کد منبع بیت کوین در راستای پیاده‌سازی ایده دوج کوین. اما مارکوس در نهایت معماری رمز ارز دوج کوین را از طرح پروژه متن باز لایت کوین برداشت کرد.

پیشنهاد مطالعه: لایت کوین چیست و چه تفاوتی با بیت کوین دارد؟

با گذشت کمتر از دو هفته از توییت جالب پالمر و شکل‌گرفتن همکاری این دو نفر، محصول آن‌ها به سرعت مورد استفاده مردم قرار گرفت. در ماه اول راه‌اندازی سایت dogecoin.com، بیش از یک میلیون نفر از این سایت بازدید کردند. سپس حامیان اولیه این رمز ارز که بدون هدف خاصی ایجاد شد و بر سر زبان‌ها افتاد، اعلام کردند که از این فناوری درجهت پرداخت انعام و پاداش به فعالیت‌های دوستانه و مورد قبول جامعه خود استفاده می‌کنند.

پالمر، یکی از دو بنیان‌گذار پروژه دوج کوین

پالمر، یکی از دو بنیان‌گذار پروژه دوج کوین

چند ماه بعد، بیلی مارکوس، پروژه دوج کوین را ترک کرد و در سال 2015 بعد از کلاه‌برداری یک فرد با نام مستعار الکس گرین با استفاده از یک صرافی به‌نام moolah، پالمر نیز از مدیریت دوج کوین کناره‌گیری کرد. الکس گرین با استفاده از صرافی جعلی خود، دوج کوین‌ها را با وعده بازگرداندن سود، از اعضای جامعه می‌گرفت و آن‌ها را به ظاهر صرف کارهایی مثل تبلیغات در مسابقات ناسکار و پروژه ATM دوج کوین می‌کرد. چند ماه بعد، این فرد کلاه‌بردار با میلیون‌ها دلار رمز ارز فرار کرد. وی در نهایت بازداشت شد و اکنون در زندان به سر می‌برد.

تبلیغ دوج کوین روی خودرویی در مسابقات اتومبیل رانی نساکار

تبلیغ دوج کوین روی خودرویی در مسابقات اتومبیل رانی نساکار

پالمر نیز که در پی این اتفاق ناخوشایند از سمت مدیریت دوج کوین کناره گرفت، تا سال 2019 به ساخت ویدیو در شبکه‌های اجتماعی و انجام مصاحبه ادامه می‌داد. او در حال حاضر تنها یک وب‌سایت دارد که یک صفحه‌ی سیاه است و تنها یک آدرس ایمیل در آن نوشته شده است.

بنیاد دوج کوین یک سازمان همکاری غیرانتفاعی است که در ایالت کولورادو آمریکا مستقر است. این بنیاد برای تسهیل اقدامات جامعه دوج کوین تشکیل شده و در چندین اقدام بشردوستانه مشارکت داشته است. البته بنیاد دوج کوین که به ظاهر توسط اریک ناکاگاوا (نویسنده پرفروش، سخنران و یکی از سران اصلی پروژه لیبرا فیس بوک) سرپرستی می‌شود، از سال 2015 تا کنون فعالیت مهمی انجام نداده است.

دوج کوین چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

رمز ارز دوج کوین که در ابتدا به عنوان یک شوخی و بدون هدف خاصی ساخته شد، با اتکا به جامعه فعال خود، به عنوان یک روش پرداخت پاداش و جبران رفتارهای خوب در فضای اینترنت شناخته شد.

برخلاف بیت کوین، تعداد کل عرضه توکن‌های دوج کوین نامحدود است. درحال‌حاضر بیش از 128 میلیارد توکن دوج کوین درگردش است.  مشابه با بیت کوین و بسیاری از رمز ارزهای دیگر، دوج کوین نیز بلاک چین مخصوص به خود را دارد. وقتی تراکنشی در این بلاک چین انجام شود، گره‌های شبکه با یک مکانیزم اجماع «اثبات کار»، شروع به اعتبارسنجی تأیید آن‌ها می‌کنند. این افراد همان استخراج‌گران شبکه هستند که در ازای انجام محاسبات، پاداش خود را به وسیله توکن دوج کوین دریافت می‌کنند.

پیشنهاد مطالعه: تعداد بیت کوین استخراج شده چقدر است؟

البته در رمزنگاری تابع هش برخلاف بیت کوین، به جای استفاده از الگوریتم SHA-256، از الگوریتم scrypt استفاده می‌کند که اولین بار توسط پروژه لایت کوین استفاده شد. این الگوریتم، مصرف برق را که یک معضل در بلاک چین‌های اثبات کار با هدف پرداخت‌های خرد اما پرتعداد (micropayment) است را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

در سال 2014 به دلیل کاهش چشمگیر قیمت دوج کوین، پاداش گره‌های شبکه به شدت افت کرد تا جایی که جامعه دوج کوین درمعرض تهدید حمله 51 درصدی قرار گرفت. با حمله 51 درصدی، فرد مهاجم می‌تواند بلاک چین را به نفع خود دست‌کاری کند. از این رو ایده‌ی استخراج ترکیبی معرفی شد. به عبارتی توان محاسباتی شبکه‌های لایت کوین و دوج کوین با یکدیگر ادغام شده است. اگر کسی بخواهد دوج کوین استخراج کند باید به سراغ شبکه لایت کوین برود تا درهنگام استخراج لایت کوین، بتواند دوج کوین نیز استخراج کند.

در بلاک چین بیت کوین، در هر 10 دقیقه یک بلوک به آن اضافه می‌شود، اما در شبکه دوج کوین این اتفاق هر یک دقیقه صورت می‌پذیرد (در نتیجه زمان انتظار برای انجام یک تراکنش در شبکه دوج کوین کمتر از بیت کوین و لایت کوین است). پاداش استخراج هر بلوک نیز برابر با مقدار ثابت 10 هزار دوج کوین درنظر گرفته شده است. با یک ضرب ساده، مشخص می‌شود که سالانه 5 میلیارد و 256 میلیون توکن جدید لازم است.

این خاصیت عرضه‌ی نامحدود، با این که چشم‌انداز سرمایه‌گذاری بلندمدت را تیره ‌و‌‌ تار می‌کند اما از طرفی به دلیل عدم وجود خاصیت ضد تورمی (مانند بیت کوین)، نقش وسیله‌ی مبادله و واحد ارزش به عنوان یک پول، در آن برجسته‌تر است. این یکی از دلایل برتری دوج کوین در زمینه‌ی پرداخت‌های خرد و کوچک مثل انعام، هدیه و امور خیریه است. می‌دانیم که اگر پولی به شدت ضد تورمی و یک ذخیره ارزش بسیار قدرتمند باشد، چون قادر است که فردا، کالا و خدمات بیشتری را با همان مقدار خریداری کند، امروز کمتر خرج می‌شود. به همین دلیل است که نقش مبادله‌ای آن پول کاهش می‌یابد.

اما دوج کوین که بیشتر یک شوخی به نظر می‌رسد، در این مدت دارای یک جامعه فعال در زمینه ترویج رفتار خوب و دوستانه بوده است. اما دوج کوین چه کاربردهایی دارد؟

نوآوری و عوامل محبوبیت دوج کوین چیست؟

دوج کوین با توجه به حمایت یک جامعه فعال در فضای اینترنت، از پتانسیل خود برای ترویج الگوهای فرهنگی و رفتاری خود و انجام اقدامات دگرخواهانه استفاده می‌کند. برای مثال:

  • کمک 30 هزار دلاری جامعه دوج کوین برای ایجاد ذخایر آب پاکیزه و پایدار در کشور کنیا به مناسب روز جهانی آب (22 مارس) در سال 2014
  • جمع‌آوری 50 هزار دلار به منظور حمایت از تیم سورتمه‌سواری جاماییکا برای شرکت در المپیک زمستانی 2014 روسیه

کاربران گروه Shibe در شبکه اجتماعی Reddit به یکدیگر برای اشتراک‌گذاری محتوای مناسب، دوج کوین هدیه می‌دهند و همچنین دو گروه خیریه SocksForTheHomeless و DogePizza در همین شبکه اجتماعی، دو نمونه از معروف‌ترین جوامع خیرخواهانه دوج کوین به حساب می‌آیند.

این که مشاهده می‌کنیم به صورت دوره‌ای نوعی هیجان حول رمز ارز دوج کوین شکل می‌گیرد به این خاطر است که این رمز ارز بر اساس نوعی مهندسی شوخی ساخته شده است. تلاش برای هدف‌دار کردن شوخی‌ها در جامعه به شکلی آگاهانه و با هدف تغییر رفتاری افراد، یک رویکرد بلندپروازانه اما نوآورانه را برای دوج کوین ایجاد کرده است.

یکی از معروف‌ترین میم‌های دوج کوین

شبکه مجازی Reddit از دلایل محبوبیت دوج کوین

در سال 2013، دوج کوین به سرعت در شبکه اجتماعی Reddit مورد حمایت قرار گرفت و در آن زمان توانست به ارزش بازاری 8 میلیون دلار دست یابد. در اصل دوج کوین به خاطر رواج فرهنگ انعام‌دهی در فضای اینترنت شناخته شد، که به نوعی یک روش جبران برای افرادی است که حرکت مثبتی در اینترنت انجام می‌دهند، مثلا به اشتراک‌گذاری یک ایده ارزشمند و یا بهبود در دسترس‌پذیری یک پلتفرم خدماتی.

این رمز ارز از ابتدا به ترویج فرهنگی کمک می‌کرده است که رفتار موسسات وال استریت و جریان اصلی با آن غریبه است. شاید به همین دلیل است که کاربران شبکه اجتماعی Reddit در مبارزه با صندوق‌های سرمایه‌گذاری علاوه بر استفاده از سهام شرکت‌هایی چون GameStop و AMC از رمز ارز دوج کوین نیز حمایت کردند.

این ویژگی فرهنگی دوج کوین در اصل به دلیل این است که دوج کوین برای علاقه‌مندان به رمز ارز، هزینه ورود (Entry Cost) کمتری نسبت به بیت کوین دارد. پالمر، بنیان‌گذار دوج کوین به مجله Insider در سال 2013 گفته بود: «این رمز ارز خود را خیلی جدی نمی‌گیرد! دوج کوین مخصوص افرادی نیست که مدام نگران این هستند که آیا می‌توانند پولدار شوند. این رمز ارز فقط وسیله‌ای برای ادای تشکر و تجلیل است.»

در آن زمان پالمر و مارکوس عنوان کرده بودند که برنامه‌ای برای رقابت با رمز ارزهای غول مثل بیت کوین ندارند اما در یک مقطع در سال 2014، دوج کوین توانست به لحاظ حجم تراکنش از بیت کوین و رمز ارزهای دیگر بالاتر رود. در سال 2017، دوج کوین با رسیدن به ارزش بازاری 2 میلیارد دلار، مرحله‌ی جدیدی را در طول عمر خود آغاز کرد.

در ماه فوریه، 2021، کاربران گروه WallStreetBets در اعتراض به اقدامات صندوق‌های سرمایه‌گذاری پوشش ریسک، به سهام شرکت GameStop هجوم برده و قیمت آن را بالا بردند و پس از این که کارگزارهای بورس، نماد بورسی Gamestop را به حالت تعلیق درآوردند، کاربران SatoshiStreetBets اقدام به پرتاب دوج کوین به آسمان‌ها کردند تا بلکه بتوانند قیمت آن را به هدف یک دلار به ازای هر کوین، برسانند. چون دوج کوین در شبکه‌های اجتماعیِ مختلف از پشتیبانی گسترده‌ای برخوردار است، قیمت آن حساسیت بالایی به موج‌های به وجود آمده در این رسانه‌ها دارد.

همچنین در ماه جولای 2020 نیز اتفاقات مشابهی در شبکه تیک تاک برای رساندن قیمت دوج کوین به یک دلار صورت پذیرفته بود. البته دوج کوین راه زیادی برای رسیدن به قیمت یک دلار در پیش دارد. قیمت این رمز ارز در حال حاضر حدود 0.056 دلار است و بالاترین قیمت تمام دوران آن 0.084 دلار بوده که در تاریخ 8 فوریه 2021 رقم خورد. همان‌طور که مشاهده می‌شود، قیمت دوج کوین از ابتدای سال 2021 تاکنون در حدود 800 درصد رشد کرده است.

قیمت دوج کوین از ابتدای سال تا کنون

توییت‌های ایلان ماسک

ایلان ماسک، مدیر شرکت تسلا و چند شرکت دیگر، در چند ماه اخیر چندین بار در حساب‌ توییتر خود از دوج کوین نام برده که یکی دیگر از عوامل صعود قیمت دوج کوین بوده است. این تا جایی است که در یک نظرسنجی در این شبکه اجتماعی، کاربران به ایلان ماسک برای مدیریت پروژه دوج کوین، رأی بیشتری دادند! ایلان، ثروتمندترین فرد جهان با بیش از 45 میلیون دنبال‌کننده در توییتر در واقع یک الهام‌بخش فناوری در دنیای ماست.

البته ایلان سابقه‌ی درخشانی در دست‌کاری قیمت‌ها در بازارها دارد! در سال 2018 توییت کرد: «تصور کنید قیمت سهام تسلا 420 دلار باشد» و یا حمایت‌های توییتری او از خدمات پیام‌رسان سیگنال (Signal) موجب شد که سرمایه‌گذاران، سهام نامرتبط Signal Advance را بخرند و ارزش بازاری این نماد، از 55 میلیون دلار به 3 میلیارد دلار برسد! همچنین در ماه فوریه امسال، بیو (قسمت دائمی در صفحه حساب توییتر فرد که کاربران یک توضیح حداکثر 160 کلمه‌ای در آن می‌نویسند) توییتر خود را به واژه بیت کوین تغییر داد و سپس ارزش بازاری بیت کوین در حدود 110 میلیارد دلار افزایش یافت.

در کل در حال حاضر در شبکه‌های مجازی نمی‌توان گفت که یک نفر از یک دارایی به صورت رسمی حمایت می‌کند و یا فقط شوخی می‌کند. هر چیزی در شبکه‌های اجتماعی یک شوخی است، مگر خلاف آن اثبات شود. اما بسیاری از افراد آن را جدی می‌گیرند!

شاید در نگاه اول، پامپ (Pump) کردن قیمت‌های بیت کوین و دوج کوین از سوی افراد سرشناس و تأثیرگذار پدیده‌ی مثبتی باشد اما باید به نیمه‌ی تاریک ماجرا نیز توجه کرد. مردم، توییت‌های ایلان و افراد دیگر را زمزمه‌ای می‌پندارند که در گوش آن‌ها نجوا می‌کند که دوج کوین قرار است سرنوشت افراد را عوض کند. بسیاری که اغلب در این زمینه دانش‌آموخته نیستند، بخش بزرگی از دارایی خود را به این جریان‌ها می‌سپارند. افراد تأثیرگذار و ثروتمند، مردم را به سرمایه‌گذاری در یک رمز ارز ترغیب می‌کنند و سپس با ورود سرمایه‌ها، روند‌ها را مشاهده و بازار را دست‌کاری می‌کنند. اما افراد عادی که با پول خود نوعی رابطه احساسی را تجربه می‌کنند، تحمل تلاطم‌های هولناک را ندارند. شاید فکر کنند که دارند، اما درصورت وقوع یک مورد غیرمترقبه، ناگهان آگاه می‌شوند که تمام ثروتشان در یک یا دو رمز ارز سرمایه‌گذاری شده است.

جمع‌بندی

با تمام این ویژگی‌ها و محبوبیت‌ها، به نظر می‌رسد که دوج کوین به دلایل متعددی مثل عدم توسعه و به‌روزرسانی مداوم، مدیریت داوطلبانه، کناره‌گیری مدیران اصلی و وجود پروژه‌های کلاه‌برداری و جعلی پیرامون آن به دلیل قیمت پایین، آینده‌ی مبهم و نامعلومی دارد. البته جامعه‌ی دوج کوین همچنان به پتانسیل‌های این رمز ارز منحصربه‌فرد امیدوار است. به نظر می‌رسد حداقل تا زمانی که شبکه لایت کوین نفس می‌کشد، دوج کوین به ایفای نقش خود در تسریع روند پذیرش رمز ارزها ادامه دهد. با اینکه کناره‌گیری دو بنیان‌گذار اصلی پروژه، پالمر و مارکوس، تأسف‌بار است، اما به وضوح دیده می‌شود که اگر طراحان یک رمز ارز، جامعه‌ی سرسخت و فعالی را گردهم آورند، آن رمز ارز چه داستان شگفت‌انگیزی برای گفتن خواهد داشت.

منابع: ۱، ۲، ۳ و ۴