فرهاد کمانگر | 2021.06.20

چگونه از آربیتراژ ارز پول درآوریم؟ آربیتراژ به زبان ساده

آربیتراژ در علم اقتصاد

آربیتراژ در اقتصاد به خرید و فروش همزمان یک دارایی در بازارهای مختلف برای کسب سود از تفاوت قیمت در این بازارها گفته می‌شود. این نوع فعالیت، از تغییر و نوسان کوتاه‌مدت قیمت یک ابزار مالی یکسان در بازارهای مختلف بهره می‌گیرد.

آربیتراژ به زبان ساده نتیجه‌ی ناکارآمدی‌های بازار است و خود از این ناکارآمدی‌ها بهره می‌برد. در بازار سهام، کالا یا حتی ارز، زمانی که یکی از این دارایی‌ها در بازاری با قیمتی پایین‌تر و در بازار دیگری با قیمت بالاتر خرید و فروش می‌شود، آربیتراژ به‌کار گرفته شده است؛ در این صورت فرصتی برای معامله‌گر به‌دست می‌آید تا بتواند سودی بدون ریسک کسب کند.

آربیتراژ در رمز ارزها

آربیتراژ در رمز ارزها

آربیتراژ در رمزارزها نیز وجود دارد و البته به همان معنی است. همان‌طور که می‌دانید، خریدوفروش رمزارز از طریق صرافی آنلاین انجام می‌شود و امکان دارد به دلایل مختلف یک رمزارز در صرافی‌های مختلف قیمت متفاوتی داشته باشد. معامله‌گران می‌توانند با کمک آربیتراژ از این اختلاف قیمت استفاده کنند و از یک صرافی با قیمت کمتر رمزارز خریده و در دیگری به فروش برسانند.

پیشنهاد مطالعه: بهترین صرافی‌ ارز دیجیتال ایرانی – مقایسه تخصصی بهار ۱۴۰۰

البته معامله رمزارز کار ساده‌ای نیست و به دلیل نوساناتی که این بازار دارد با ریسک‌های زیادی همراه است. هیچ‌گاه نمی‌توان فهمید که قیمت‌ها رو به کدام سمت است. اگر می‌خواهید معامله‌گر قهاری شوید باید الگوهای نمودارهای قیمت را تحلیل کنید و قیمت آینده را درست تخمین بزنید.

کارایی آربیتراژ در رمزارزها نیز ناشی از ناکارآمدی‌های موجود در بازار است، اما آنچه در اینجا مهم است سرعت انجام تراکنش است؛ یعنی باید بلافاصله معامله‌تان را انجام دهید وگرنه شاید در تلاطم نوسانات بازار بیفتید و ضرر کنید.

مثلاً فرض کنید قیمت بیت کوین در ضرافی Binance بالاتر از صرافی Zimpex است، بنابراین شما از صرافی Zimpex بیت کوین می‌خرید و با قیمت بالاتری در صرافی Binance می‌فروشید و مابه‌تفاوت قیمت را به جیب می‌زنید.

آربیتراژ چگونه کار می‌کند؟

همان‌طور که پیشتر گفته شد، آربیتراژ می‌تواند ناشی از عوامل بازاری متعددی باشد، اما یک عامل مهم‌تر، تفاوت حجم‌های معاملاتی بین صرافی‌هاست.

حجم معاملات رمزارزها در صرافی‌های بزرگ‌تر بیشتر است و همین امر باعث کاهش قیمت‌ها می‌شود. در صرافی‌هایی نیز که حجم معاملاتی کمتر است یا در پایین‌ترین میزان خود قرار دارد، قیمت رمزارزها می‌تواند نسبتاً بالا باشد. موارد بسیاری پیش آمده که افراد رمزارزهایی مثل بیت‌کوین را در صرافی‌های بزرگ خریداری کرده و در صرافی‌های کوچک‌تر با مقداری سود فروخته‌اند.

حتی جغرافیا هم می‌تواند در آربیتراژ تاثیر داشته باشد، چون شاید فروش در برخی از اوقات روز راحت‌تر یا دشوارتر باشد. برای اینکه در این زمینه موفق عمل کنید، باید به دنبال فرصت باشید. وقتی فرصتی گیرتان آمد باید بلافاصله از آن استفاده کنید.

انواع آربیتراژ ارز

عمدتاً دو نوع آربیتراژ وجود دارد:

  1. آربیتراژ بین صرافی‌ها (مشهور به صرافی مثلثی یا سه‌جانبه)
  2. آربیتراژ درون صرافی

می‌دانیم که آربیتراژ بین صرافی به چه معناست و چگونه کار می‌کند، اما در مورد دوم، یعنی آربیتراژ درون یک صرافی، باید در یک صرافی دو رمز ارز بخرید و وقتی بین این دو رمز ارز اختلاف قیمت به‌وجود آمد آن‌ها را بفروشید.

دو مدل آربیتراژ دیگر به‌نام آربیتراژ برون-مرزی (Cross-border arbitrage) و آربیتراژ آماری (Statistical arbitrage) نیز وجود دارند.

آربیتراژ برون-مرزی زمانی است که دو صرافی در کشورهای مختلفی قرار دارند. همچنین می‌توانید به شکل آربیتراژ سه‌جانبه که سه صرافی مختلف در آن حضور دارند، آربیتراژ برون-مرزی انجام دهید. آربیتراژ آماری نیز به مدل‌سازی ریاضی نیاز دارد و دشوار است و در بازار کریپتو هم ریسک زیادی دارد. تا شما محاسبات‌تان را تمام کنید، خیلی‌ چیزها در بازار اتفاق می‌افتد.

ریسک‌های آربیتراژ

تایید تراکنش ارزهای بزرگ مثل بیت کوین و … حدود 15 تا 20 دقیقه زمان می‌برد. اگر در این فاصله‌ی زمانی قیمت تغییر کند، ریسکِ سودِ کمتر یا حتی زیان وجود دارد.

با توجه به نوسانی که بازار دارد، آربیتراژِ همزمان چندان اتفاق نمی‌افتد و اگر می‌خواهید آربیتراژ کامل و درستی انجام دهید گاهی لازم است چندروز هم صبر کنید. این مورد را اغلب معامله یک‌طرفه می‌نامند، چون شما رمزارزی را خریده‌اید که نمی‌توانید با هدف آربیتراژ بفروشید.

در نهایت وقتی آربیتراژ کریپتو را اجرا می‌کنید، مراقبت باشید خرابکاری نکنید. حتماً یک‌بار دیگر لیست قیمت صرافی‌ها را چک کنید و حجم معاملات هم دست‌تان باشد.

شاید برنامه‌هایی هم باشند که برایتان کار آربیتراژ را انجام دهند، اما باتوجه به ریسک‌های این کار، ازجمله مسائل امنیتی، شاید چندان راهکار کارآمدی نباشد. یک نکته دیگر درباره آربیتراژ رمزارز این است که باید در چندین صرافی حساب باز کنید تا بتوانید خرید و فروش‌ها را انجام دهید. ریسک هک شدن و کلاه‌بردار بودن صرافی‌های نه‌چندان معتبر هم که یک امر بسیار رایج است و گفتن دوباره آن تکرار مکررات است.

آیا آربیتراژ رمزارز سودآور است؟

در حال حاضر بین قیمت بیت کوین در صرافی‌های مختلف چیزی حدود 10 تا 400 دلار اختلاف قیمت وجود دارد. پس اگر هر روز به آربیتراژ رمز ارز مشغول باشید احتمالا می‌توانید در هفته چندمیلیون تومان درآمد داشته باشید.

برای آربیتراژ کریپتو به دانشی خاص و یک سری ابزار نیاز دارید که بدون آن نمی‌شود از فرصت‌ها استفاده کرد. گاهی اختلاف قیمت زیاد است و می‌شود سود خوبی به جیب زد. مثالی هم که ما می‌زنیم تنها برای زمانی است که اختلاف قیمت بالاست. این اختلاف قیمت به همراه راهبردهای آربیتراژ رمزارز، می‌تواند سود چشمگیری داشته باشد.

اگر معامله‌گری هستید که هر روز معامله می‌کنید و بازار هم تحرک روزانه چندانی ندارد، همیشه می‌توانید از آربیتراژ کسب سود کنید. اگر سریع و پیوسته در موقعیت‌های مناسب اقدام کنید و با استفاده از آربیتراژ رایج که خرید از یک صرافی و فروش در دیگری است پولی به‌دست بیاورید، می‌شود گفت که موفق عمل کرده‌اید. اما این کار هم گاهی می‌تواند ناکارآمد باشد.

شاید در طی زمانی که رمزارزی خریداری می‌کنید و ماینرها تراکنش‌تان را تایید می‌کنند، بازار به ضرر شما حرکت کند و وقتی به صرافی دیگر برای فروش مراجعه می‌کنید، قیمت آنقدر تغییر کرده باشد که دیگر سودی انتظارتان را نکشد. عامل دیگری که باعث می‌شود مردم سراغ این کار نروند کارمزد است. کارمزد باعث می‌شود سود دریافتی کم شود. مثلاً فرض کنید 3درصد یا 30 دلار از یک رمزارز سود می‌کنید و آن را به صرافی دیگری می‌فروشید و مجبور می‌شوید 1درصد کارمزد تراکنش پرداخت کنید، در این صورت سودتان به 2درصد یا 20 دلار کاهش پیدا می‌کند.

آربیتراژ باعث افزایش قیمت رمزارز در صرافی مبدا نیز می‌شود و وقتی هم کریپتوی‌تان را می‌فروشید، احتمالاً تاثیر معکوسی داشته باشد. این کار باعث می‌شود که قیمت‌ها در صرافی‌های مبدا و مقصد به هم نزدیک شوند و نفر بعد از شما نتواند آن‌طور که باید از آربیتراژ سود کند.

برای اینکه اختلاف قیمت بین صرافی‌ها را بدانید، باید به چندین لیست قیمت دسترسی داشته باشید. اگر از ابزارها و نرم‌افزارهای آربیتراژ استفاده کنید، راحت‌تر خواهید بود. چون صرافی‌ها 24ساعته و 7 روز هفته کار می‌کنند، هیچ چیز نمی‌تواند آربیتراژ را متوقف کند. با استفاده از یک ربات آربیتراژ کریپتو می‌توانید به سرعت از چندین صرافی رمزارز خریدوفروش کنید.

پیشنهاد مطالعه: ده روش ساده برای کسب درآمد از رمز ارزها

آیا آربیتراژ قانونی است؟

بله! آربیتراژ یک کار کاملا قانونی است. هر صرافی با قیمت خود اقدام به فروش رمزارز می‌کند و قیمت‌ها در تمام صرافی‌ها تقریبا یکسان است، اما گاهی اختلافی تا حتی 20درصد بین قیمت‌های این صرافی‌ها وجود دارد.

همان‌طور که می‌دانید، رمزارزها دارایی‌هایی تمرکززدایی‌شده و پرنوسان‌اند و بازار نیز هنوز در مراحل ابتدایی رشد خود قرار دارد و قوانین و مقررات سفت و سختی بر آن حاکم نیست. به همین دلیل فرصت استفاده از استراتژی آربیتراژ در این بازار نسبت به بازارهای دیگر بیشتر است.

تکنیک آربیتراژ کریپتو بیشتر به دلیل ناکارآمدی‌های بازار به وجود می‌آید نه به دلیل اقدامات گروه یا فردی خاص؛ پس هرچه افراد بیشتری درگیر انجام این کار شوند، فرصت‌ آربیتراژ و کسب سود از آن کمتر خواهد شد. تا حالا باید حدس زده باشید که آربیتراژ به حفظ ثبات بازار و بالا رفتن حجم معاملات در صرافی‌های مختلف کمک خواهد کرد.

اربیتراژ چیه

مزایای آربیتراژ

سود سریع

به محض اتمام تراکنش‌ها که کمتر از یک ساعت طول می‌کشد، می‌توانید آربیتراژ خود را انجام دهید. سرعت این کار نسبت به تبادل روزانه یا نگهداری بلندمدت بیت‌کوین بسیار بیشتر است.

فرصت‌های گسترده

صرافی‌های بی‌شماری در بازار کریپتو وجود دارد، بنابراین فرصت آربیتراژ هم بی‌شمار است. براساس آمار وب‌سایت کوین‌دسک، درحال‌حاضر بیش از 390 صرافی رمزارز وجود دارد.

بازار کریپتو درحال رشد است

رمزارز آن‌طور که باید و شاید در میان عموم جا نیفتاده است و هنوز جا برای رشد زیاد دارد. به همین علت، تا این لحظه قوانینِ سفت و سختی ندارند؛ صرافی‌ها اطلاعات چندانی از کاربران بین یکدیگر تبادل نمی‌کنند و رقابت کمتری میان معامله‌گران کریپتو وجود دارد، و همین موردی است که پتانسیل اختلاف قیمت را بالاتر می‌برد.

نوسان رمزارزها

با اینکه حدود 11 سال از خلق بیت کوین توسط ساتوشی ناکاموتو می‌گذرد، اما هنوز هم یکی از پرنوسان‌ترین رمزارزهای بازار است. این نوسان به دلیل تغییرات در عرضه و تقاضای این ارز غیرمتمرکز است. با وجود این نوسان‌ها، امکان تفاوت قیمت بین صرافی‌ها زیاد خواهد بود؛ این یعنی فرصت‌های بی‌نظیر برای آربیتراژ!

معایب آربیتراژ

محدودیت‌های KYC (احراز هویت مشتری)

برای انجام تراکنش در صرافی‌ها، باید مقررات KYC یا احراز هویت مشتری را رعایت کنید. گاهی این قانون شما را به داشتن یک حساب بانکی در کشوری که صرافی قرار دارد ملزم می‌کند. گاهی هم باید حساب بانکی را به حساب صرافی متصل و هویت‌تان را تایید کنید. تایید حساب از طریق قانون KYC و شروع معامله گاهی تا 24 ساعت هم طول می‌کشد.

ذخیره‌سازی کوین‌ها

از آنجایی که برای آربیتراژ باید به صرافی‌های متعدد دسترس داشته باشید، نیاز دارید در آن‌ها کوین یا ارز ذخیره کنید. به این دلیل که صرافی‌ها برای ذخیره‌سازی کوین از حساب آنلاین استفاده می‌کنند، درمعرض هک قرار دارند. ناگفته نماند که بعضی از صرافی‌های کمترشناخته‌شده هم از مشتری‌های خود پول کِش می‌روند. پس قبل از ثبت‌نام در یک صرافی حتماً تحقیقاتی داشته باشید.

کارمزد

واریز، برداشت و معامله در صرافی‌های رمزارز رایگان نیست و بابت هر تراکنش مبلغ مشخصی کارمزد دریافت می‌شود. پس وقتی سود آربیتراژتان را محاسبه می‌کنید، برای کارمزدها هم چرتکه بیندازید تا غافلگیر نشوید.

معامله‌های بزرگ‌تر، سود بیشتر

سود آربیتراژ معاملات کوچک بعد از آن همه معطلی و کارمزد و …، می‌تواند اندک باشد. پس برای کسب سود بیشتر بهتر است حجم معامله‌تان را بالا ببرید.

محدودیت برداشت

وقتی معاملات بزرگ انجام می‌دهید باید یادتان باشد که صرافی‌ها محدودیت‌های خاصی در برداشت دارند؛ یعنی شاید نتوانید همان روز پول خود را از حساب‌ بیرون بکشید.

زمان‌بندی

تکمیل و تایید هر تراکنش رمزارز توسط ماینرها حداقل 10 دقیقه طول می‌کشد. امکان دارد در این بازه زمانی بازار علیه شما حرکت کنید و سود آربیتراژ خود را از دست بدهید. شاید هم گاهی ضرر کنید.

حتی شاید مواردی پیش بیاید که از یک صرافی ارزی خریداری کنید و به دلیل تحرکات بازار، نتوانید آن را در صرافی دیگری بفروشید.

تراکنش‌های کُند

با افزایش حجم تراکنش‌ها در بازارهای جهانی رمزارز، پردازش و تایید تراکنش‌ها زمان بیشتری می‌برد. این مسئله وقتی به‌دنبال نقل‌وانتقال سریع وجوه هستید دست و پای‌تان را می‌بندد. پردازش تراکنش‌های بیت کوین درمقایسه با تراکنش‌های اتریوم زمان بیشتری نیاز دارد.

پیشنهاد مطالعه: هزینه گس اتریوم: یک توضیح ساده

رقابت

شاید تعداد کسانی که مثل شما به‌دنبال آبیتراژ هستند بسیار زیاد باشد و همین مسئله حجم معاملات در صرافی‌های مختلف را تحت‌تاثیر قرار دهد. گاهی این شرایط فرصت آربیتراژ را برای دیگران محدود می‌کند.

نمونه‌هایی از آربیتراژ ارز

بهترین راه توضیح آربیتراژ یک ارز (مثلاً بیت‌ کوین)، آوردن یک مثال است. فرض کنید دو صرافی بیت کوین را در لیست فروش خود دارند؛ صرافی‌های الف و ب.

صرافی الف یک صرافی بزرگ با حجم معاملاتی بالاست و بیت کوین را با قیمت 10000 دلار می‌فروشد.

صرافی ب یک صرافی کوچک‌تر با حجم معاملاتی کمتر است و بیت کوین را با قیمت 10015 دلار می‌فروشد.

فرض کنید سازمان خدمات درآمد داخل ایالات متحده (USIRS) اعلام می‌کند که سپرده‌های بیت کوین مشمول قانون مالیات نمی‌شوند. این باعث افزایش حجم معاملات در سراسر ایالات متحده می‌شود. حال اختلاف قیمت بین این دو صرافی 15 دلار است.

بیشتر کاربران از صرافی الف اقدام به خرید BTC می‌کنند و همین هجوم برای خرید، باعث افزایش قیمت آن تا 11140 دلار می‌شود، درحالی‌که قیمت بیت کوین در صرافی ب 11000 دلار است. اینجاست که آربیتراژ رخ می‌دهد. شما می‌توانید از صرافی ب یک بیت کوین با قیمت 11000 دلار خریده و در صرافی الف با قیمت 11140 دلار بفروشید و 140 دلار کاسب شوید.

البته در این مثال، کارمزد، زمان پردازش تراکنش و احتمال تغییر قیمت بین دو تراکنش را لحاظ نکرده‌ایم. شما باید این موارد را درنظر داشته باشید.

در پایان…

فنون و فرصت‌های زیادی برای کسب سود و استفاده از تکنیک آربیتراژ وجود دارد. با این‌حال، هرچه معامله‌گران بیشتری به این عرصه وارد می‌شوند، فرصت‌ها کمتر می‌شود. آربیتراژ ارز به ثبات و یکسان‌سازی قیمت‌ها در صرافی‌های مختلف کمک می‌کند. می‌توانید به آربیتراژ به‌عنوان یک فرصت کسب سود نگاه کنید، اما مثل همیشه توصیه ما این است که تمام جزییات را حساب‌وکتاب کنید تا احتمال ضرر را پایین بیاورید.

توصیه کوین ایران این نیست که حتماً از آربیتراژ استفاده کنید. ما صرفا به معرفی این پدیده پرداختیم تا به دانش شما در بازار وسوسه‌انگیز رمزارزها اضافه کنیم. تمام نقاط روشن و تاریک آربیتراژ را در این مقاله به شما گفتم و دیگر تصمیم با شماست که با پول­‌های نازنین‌­تان چه­کار کنید. درواقع مقاله ما توصیه به سرمایه‌گذاری در آربیتراژ نیست؛ اگر سود کردید تنها خودتان خوشحال خواهید شد و اگر هم ضرر کردید تنها مسئول آن خودتان خواهید بود!

منابع: ۱، ۲