حمید رضا عسگری | 2020.07.22

نگاهی به ریسک در صنعت غیر متمرکز مالی (DeFi)

آیا به راستی سرمایه گذاران و طرفداران این صنعت ریسک های مرتبط با وام دادن کوین های پایدار را در نظر می گیرند؟

نرخ بهره خیره کننده و گستردگی محصولات مبتنی بر دیفای همچون نیروی محرکه ای برای رشد این بخش در سال های اخیر شده است. در حال  حاضر  محصولات دیفای نرخ بهره بسیار قابل ملاحظه ای نسبت به بسیاری از سیستم های مالی سنتی ارائه می کنند و این امر موجب جذب طرفداران بسیار شده و هیجان زاید الوصفی در پتانسیل های بوجود آمده شده است.

وضعیتی که در حال حاضر در دیفای ایجاد شده قابل مقایسه با هیجانات دیوانه وار در زمان ICO ها و توسعه محصولاتی از این دست است که درای فرصت های سرمایه گذاری جذابی هستند، به طوری که ریسک های مرتبط با چنین سرمایه گذاری ها و پاداش های جذاب آنها در سایه هیجان ایجاد شده به دور این صنعت، نادیده گرفته شده است.

اگر چه ممکن است که دیفای به همان سبک و سیاق هیجانی آی سی او ها دستکاری در بازار را انجام ندهد، اما نرخ بازده چشمگیری که محصولات مبتنی بر دیفای عرضه می کنند احتمالا ناشی از خطرات سیستمی است که همیشه هم مورد استقبال سرمایه گذاران قرار نمی گیرد.

ویتالیک بوترین (بنیان گذار اتریوم) اخیرا یک نظر سنجی در توییترش منتشر کرده و از کاربران خواسته است در این خصوص نظر بدهند که چرا وام دهی دارایی های دیجیتال می توانند نرخ بازده قابل توجهی ارائه نمایند.

defi risk

فلسفه وجودی سیستم وام دهی سکه دَی (Dai) در قرارداد هوشمند کامپاند (Compound) شبیه همان روش سنتی وام دهی دلار به دولت ایالات متحده (در قالب خزانه 10 ساله) است، یعنی وام دهی با یک نرخ بهره مشخص تا دیگران بتوانند آن وام را قرض بگیرند. عموما اوراق قرضه 10 ساله نوعی سرمایه گذاری امن محسوب می شود اما موقعیت ایجاد شده توسط دَی و کامپاند شناسایی ریسک های مرتبط با آنها را بسیار سخت نموده است. شرکت کنندگان در نظر سنجی فوق بر این عقیده اند که بالا بودن نرخ بهره در دیفای ناشی از خطر فروپاشی کوین پایدار دَی است.

اینکه فروپاشی دَی بیان کننده نا کارآمدی موقت بازار است یا نه داستان دیگری است، اما به هر جهت این اصل اساسی را باید به خاطر سپرد که همواره بازدهی های فوق العاده  بدون پذیرش خطرات زیاد امکان پذیر نیست.

مخاطرات در دیفای

با نگاهی به سیستم های سنتی می توانیم موارد زیادی در خصوص ارزیابی ریسک محصولات مبتنی بر دیفای بیاموزیم. مطابق آنچه که در اینوستو پدیا آمده است:

“ریسک اشکال مختلفی دارد اما به طور عمده به شانس موفقیت یا سود واقعی سرمایه گذاری تعبیر می گردد که با بازده سرمایه گذاری یا موفقیت مورد انتظار متفاوت است.”

به علاوه برای دانستن اینکه یک سرمایه گذاری بازده بالایی به همراه می آورد یا خیر، سرمایه گذاران باید مخاطرات فنی یا سیستماتیک مرتبط با سرمایه گذاری را همچون رویکردشان برای سرمایه گذاری در نظر بگیرند.

یک ارزیابی نمونه از ریسک می تواند شامل در نظر گرفتن اشتهای ریسک سرمایه گذار، ریسک های مرتبط با یک محصول سرمایه گذاری معین و  میزان ریسکی که یک سرمایه گذار در پی دستیابی به یک پاداش مشخص است، باشد.

فرصت های سرمایه گذاری با بازدهی بالا هم وجود دارند که با ریسک های زیادی همراه است اما سرمایه گذارانی که به دنبال یک رشد پایدار هستند، ممکن است به آن فرصت ها تمایلی نشان ندهند. همچنین علاوه بر  توجه به مخاطرات مالی، سرمایه گذاری در دیفای نیازمند دانش تخصصی در زمینه رمزارز ها و استفاده امن از آن است. همین دلیل را می توان به عنوان موقعیت پر مخاطره در نظر گرفت.

برای کسانی که اهل ریسک بالا هستند یا افرادی که علاقمند به آشنایی با سرمایه گذاری در دیفای هستند نمونه هایی از ریسک های مشخص این حوزه در اینجا تشریح می گردد:

آسیب پذیری قرارداد هوشمند (اسمارت کانترکت)

موضوع امنیت قرارداد هوشمند راه درازی را پشت سر گذاشته است و پیشینه آن به هک معروف DAO بر می گردد، اما نمی توان ادعا کرد که در حال حاضر مشکلات امنیتی در قرارداد های هوشمند و  اپلیکیشن های غیر متمرکز  کمرنگ شده است. هکر ها کماکان به دنبال فرصتهایی برای دستبرد زدن به رمزارز ها از طریق نفوذ به نقاط ضعف قرارداد های هوشمند در شبکه های مختلف هستند.

شرکت هایی مانند صندوق نکسوس در حال توسعه بیمه هایی هستند که بتواند آسیب پذیری های اسمارت کانترکت ها را پوشش دهند اما اینگونه محصولات در شرایط واقعی هنوز محک جدی نخورده است. مانند همه دَپ ها (اپلیکیشن های غیر متمرکز)، تعدادی از محصولات دیفای ارزیابی های امنیتی را گذرانده اند و بعضی ها هم این ارزیابی را ندارند اما در هر صورت این وظیفه به عهده کاربران است تا خودشان تحقیق کرده و تصمیم بگیرند که آیا مخاطرات سرمایه خود را می پذیرند یا خیر.

رویه های امنیتی

علاوه بر ریسک موجود در آسیب پذیری های نرم افزاری توسعه دهندگان محصولات دیفای، کسانی که از رمزارز ها استفاده می کنند می بایست ریسک احتمالی اشتباهات و سهل انگاری های خود را در این زمینه به عهده بگیرند. سعی توسعه دهندگان این است که تا حد امکان محصولات خود را امن سازند اما از آن سو نیز استفاده کنندگان رمزارز نیز باید شخصا مسئولیت نگهداری از کلید های خصوصی خود را بپذیرند. از جمله کارهایی که کاربران باید انجام دهند استفاده از کیف پول سخت افزاری، احراز هویت چندگانه و نگهداری کلمات امنیتی و کلید ها در محلی امن است.

تغییر حاکمیتی

مشتاقان رمزارز با دردسر هایی از قبیل به روزرسانی پروتکل ها و شرایط سرویس دهی در پروژه های مختلف، کیف پول های دیجیتال و اکسچنج ها بیگانه نیستند و پیوسته با آنها در مواجهه هستند. بعضی از محصولات دیفای به گونه ای عرضه شده اند که بتوانند با DAO ها (سیستم های خودمختار غیر متمرکز) پیوند خورده و در موضوعات حاکمیتی پلتفرم ها یا پروتکل ها سهیم شوند.

به عنوان مثال، سهام داران توکن MakerDAO می توانند در رای گیری به منظور پایدار سازی کارمزد و میزان عرضه و تقاضای سکه پایدار Dai شرکت نمایند. کارمزد پایداری از کمتر از یک درصد تا حداکثر 20 درصد قابل تغییر است، بنابراین این نوع تغییرات برای سرمایه گذاران محصولات دیفای کاملا حیاتی است.

ریسک مالی

سرمایه گذران اغلب مواردی مثل تاریخچه و بنچ مارک هایی نظیر  تورم سالیانه ارز بومی خود و نرخ بازده بدون ریسک آن را برای ارزیابی فرصت های سرمایه گذاری خود در نظر می گیرند. نرخ بازده بدون ریسک معرف این است که میزان مورد انتظار یک سرمایه گذار  تا چه حد به نرخ بازده تضمین شده یک سرمایه گذاری نزدیک است.

سرمایه گذاران در ایالات متحده از مبنای لایحه خزانه داری سه ساله و دو درصد تورم سالیانه برای فرصت های سرمایه گذاری استفاده می کنند. نوعی توکن بیمه شده با نام cDai، بر پایه کوین پایدار دَی با قابلیت دریافت خودکار نرخ بازده متغیر در پروتکل کامپاند، به عنوان الگویی برای نرخ بازده بدون ریسک در محصولات مبتنی بر دیفای پذیرفته شده است.

اما همچنان به واسطه عدم وجود داده های زیاد از تاریخچه معاملات (نظیر آنچه در بازارهای سرمایه سنتی وجود دارد) ارزیابی دقیق ریسک سرمایه گذاری در دیفای همچنان مشکل است.

نگاه رو به جلو

هیچ راهی برای یادگیری دیفای و محصولات آن بجز امتحان کردن آنها با مقادیر بسیار کوچکی از رمزارز وجود ندارد. به عبارت دیگر موانع زیادی برای ارزیابی صحیح ریسک در فرصت های سرمایه گذاری دیفای همچنان وجود دارد. دیفای به عنوان یک دفتر توزیع شده غیر متمرکز (DLT) فرصتی را برای سرمایه گذاران بوجود آورده که پیش از این وجود نداشته است. اگر مخاطرات دیفای به درستی درک گردد،  به زودی به یک حریف جدی برای سیستم های سنتی فعلی تبدیل خواهد شد.

بیشتر بخوانید: دیفای یا صنعت مالی غیرمتمرکز، راه کارها و چالش ها

این برنامه‌های دیفای DeFi را از دست ندهید!

منبع:

https://defiprime.com/risks-in-defi