بابک | 2015.02.26

گمانه زنی در باره آینده بیت کوین

گمانه زنی در باره آینده بیت کوین

اوج و فرود غیر قابل پیش بینی بیت کوین به گمانه زنی های زیادی در این مورد که آیا پول های مجازی نیز دچار حباب های سنتی در بازار می شوند، دامن زده است.

بسیاری پدیده اخیر را با افسارگسیختگی قیمت گل های لاله هلندی در قرن هفده میلادی مقایسه می کنند. هنگامی که قیمت خوشه های لاله تا میزانی غیرقابل توجیه بالا رفت و به یکباره فرو ریخت. و در نهایت به زمین گیر شدن سرمایه گذاران سفته باز منجر شد. اما پدیده بیت کوین چیزی بیش از یک حباب است. چراکه بیانگر نکته مهمی در مورد وضعیت حال و آینده اقتصاد جهانی است.

در واقع بالا و پایین رفتن های اخیر در بازار بیت کوین به طور تناوبی تغییر می کند.

چنین تغییرات گسترده ای در قیمت بیت کوین به وضوح نتیجه سوداگری است. چرا که مردم تنها به این خیال که قیمت بیت کوین در آینده بالا خواهد رفت، اقدام به خرید آن می کنند. و این انگیزه که به قصد خرید کالا و خدمات از آن استفاده شود در این وضعیت، بی معنی است. اما بهره حاصل از بیت کوین ها تنها نتیجه تقاضای سوداگرانه در بازار نیست. این جهش ها تا حدی نشانگر این واقعیت هستند که سیستم بیت کوین دارای طراحی بهتری نسبت به وجوه آنلاین در گذشته است. و مهم تر از آن، خیزش در قیمت آن منعکس کننده نگرانی در میزان اطمینان از سیستم بانکی در سطح جهان است. و همین طور تردید در این رابطه که سایر پول های رایج و عمده بین المللی تا چه حد وضعیت پایداری دارند.

اگرچه بحث های فنی در مورد سیستم بیت کوین پیچیدگی زیادی دارد، اما طراحان برای کارآتر شدن این پول آنلاین نسبت به نمونه های قبلی آن، بر دو مشکل رایج در این زمینه فائق آمده اند. اول آنکه به منظور مقابله با مشکل وجه جعلی، طراحی سیستم به گونه ای است که تاریخچه ای از نقل و انتقالات مربوط به هر واحد پولی به همراه آن ضمیمه می شود. البته این اجازه به کاربران داده شده است که اسناد مربوط به این نقل و انتقال ها را به صورت بی نام نگهداری کنند. در این صورت امکان جعل کردن مشکل خواهد شد؛ چراکه بیت کوین های قلابی محتاج به تاریخچه معتبری برای انجام معامله هستند.

از طرف دیگر، طراحان سیستم بیت کوین کنترل شدید بر عرضه بیت کوین های جدید دارند. با این کار از وقوع سرانجام فاجعه باری مشابه آنچه برای اسکناس های کاغذی در آستانه انقلاب فرانسه رخ داد، جلوگیری می کنند. در آن زمان، وجوه کاغذی به پشتوانه دارایی هایی که در تصرف کلیسا بود، چاپ می شدند. دارایی هایی که شامل بناها و اراضی بود. چنانچه حکومت وقت فرانسه، اسکناس کافی برای آن مقدار دارایی را تامین می کرد، وجه مورد نیاز برای دادوستد تا زمانی که دارایی های موجود در تملک کلیسا بودند، وجود داشت. اما حکومت وقت، احتیاج به وجه بیشتری داشت و از این رو اقدامی برای انقضای وجوهی که دارایی های آن فروخته شده بود، انجام نداد. در نتیجه، با چاپ اسکناس های بیشتر، در طی پنج سال تورم شدیدی پدید آمد.

بر عکس وجوه مورد اشاره فوق، بیت کوین ها دارای پشتوانه فیزیکی نیستند. و در واقع آنچه اهمیت کار طراحان سیستم را نشان می دهد ارائه فرمولی برای محدود کردن رشد عرضه های آتی آن است. برحسب این فرمول، در طی زمان بیت کوین های اضافه شده به سیستم حجم کمتری خواهند داشت. همچنین بیت کوین های جدید نه به طور دستوری که در تبادل با نیروی کار پرارزش ایجاد می شوند. در واقع این واحدهای جدید به شیفته های کامپیوتری داده می شود که با مانیتور کردن سیستم بیت کوین به ادامه کار آن و جلوگیری از کلاهبرداری کمک می کنند.

منتقدان ادعا می کنند که پول هایی مجازی مانند بیت کوین ذاتا دارای اثرات تورمی هستند. چراکه عرضه آنها نمی تواند در پاسخ به شرایط اقتصادی خود را تطبیق دهد.

اما این ادعا را می توان در مورد استاندارد طلا یا وجوهی که نقدشوندگی پایینی مانند فرانک سوئیس دارند نیز مطرح کرد. در واقع، نقدشوندگی پایین این وجوه این سیگنال را می رساند که ورود و خروج پول های داغ و نقدشونده می تواند به تغییرات شدیدی در قیمت منجر شود. به طور مثال، قیمت طلا به ازای هر اونس از میزان ۳۰۰ دلار آن در ۱۱ سال پیش، تا ۱۸۰۰ دلار در سال گذشته بالا رفت. و امروز به ۱۵۶۴ دلار سقوط کرده است. همین طور فرانک سوئیس در سال ۲۰۰۸ با ۸۲/۰ دلار برابری می کرد که تا سه سال بعد از آن به ۳۸/۱ دلار رسید و امروز به قیمت ۰۷/۱ دلار مبادله می شود.

اما از کنار این هشدار نمی توان به راحتی گذشت که بالارفتن ها و نوسانات قیمتی زیاد در این وجوه، منعکس کننده این واقعیت هستند که نگرانی هایی منطقی در مورد اقتصاد جهانی و سیستم بانکی وجود دارد. سقوط اقتصادی در قبرس به مرور ابعاد گسترده تری به خود می گیرد و در واقع زیان هایی که برای آن تصویر می شود بسی بیشتر از ضررهایی است که در دنیای بیت کوین اتفاق افتاده است. علاوه بر آن، فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا و بانک ژاپن در حال چاپ پول مشابه حکومت فرانسه آن زمان هست.

البته کشورهای باثبات، پول و اوراق قرضه خود را با ثروت های بالایی پشتیبانی می کنند. و قدرت پلیسی برای مقابله با جعل کردن در آنها نقش مهمی دارد. چنانکه به نظر می آید دلار آمریکا در آینده ای کوتاه دارای وضعیت بهتری نسبت به پول های عمده دیگر در دنیا باشد. اما بیت کوین بدون تردید بهترین وجه مجازی آنلاینی است که تاکنون طراحی شده است. و به طور قطع موفقیت آن با نسخه های بیت کوین ۰/۲ و بعد از آن ادامه خواهد داشت.

آیا روزی این وجوه آنلاین به سطحی از توانایی می رسند که بتوانند در مقابل قوانین حکومتی ایستادگی کنند یا تغییری در آنها ایجاد کنند؟ مشاور اول بیل کلینتون، جیمز کارویل، در جایی به کنایه گفته بود که اگر بنا به تولد دوباره در کالبد دیگری باشد، ترجیح می دهد این تجلی در قالب بازار اوراق قرضه صورت گیرد؛ چراکه در این حالت می توان همه کس را مرعوب خود کرد. همان طور که پارتیزان های اوراق قرضه زمانی در نقش ترمزهایی برای سیاست های مالی واشنگتن در دهه ۹۰ عمل می کردند، روزی این پارتیزان های پولی هستند که ترمزی برای سیاست های پولی خواهند شد.

در این میان اینترنت بی تردید نقش مهمی در دسترسی به میزان رو به رشدی از وجوهی که اشکال متفاوتی دارند و در کنترل سیاست های ملی نیستند، خواهد داشت. اگر ریاست آینده فدرال رزرو مانند بن برنانکی، به چاپ پول از جانب بانک مرکزی ادامه دهد سرمایه داران نگران از وضعیت موجود، پس اندازهای خود را از بازار دلار خارج می کنند. به طوری که جریان این دارایی ها می تواند آنقدر سریع صورت گیرد که فدرال رزرو را مجبور به تغییر رویه خود سازد.

حکومت ها بدون شک در برابر وجوه مجازی مقاومت می کنند.

برای دیدن نظر دولت ایران در باره ارزهای دیجیتالی بیت کوین به این لینک ها مراجعه کنید:

1. مصاجبه با معاون فضای مجازی ایران

2. سیاست ایران و دیگر کشورها در مورد بیت کوین

3.معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی

4. شورای ملی فضای مجازی به دنبال تدوین مقررات پول مجازی  بیت کوین

اما امکان کنترل پول های مجازی راحت تر از فیس بوک نیست. توقف در جابه جایی سرمایه تنها زمانی ممکن خواهد بود که کشورها تمایل به وضع مالیات های سنگین و قوانین کنترلی سرمایه داشته باشند. تا زمانی که وجوه جایگزین با هزینه مبادلاتی پایین در سطح اینترنت وجود دارد، هر لپ تاپی می تواند چون جزیره ای مستقل عمل کند. و در انتها، اگرچه فراز و فرودهای اخیر در بازار بیت کوین کمرنگ شده است، اما بیت کوین آغازگر پدیده ای جدید خواهد بود و نه پایان آن.

مترجم: وحید خاتمی

منبع : دنیای اقتصاد